Πιο πριν λόγω κακοδιαχείρισης αλλά και διαφθοράς, είχαμε το κούρεμα των καταθέσεων, το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου, την φούσκα ακινήτων και πιο πίσω άλλα.
Όλα αυτά τα σκάνδαλα και η διαφθορά σίγουρα θα συνεχίσουν να υπάρχουν και στο μέλλον αν δεν πάρουμε αληθινά μέτρα για την καταπολέμησή τους.
Τα μεγάλα αυτά σκάνδαλα συμβαίνουν κάθε λίγα χρόνια γιατί ίσως περιμένουμε από αυτούς που είναι υπεύθυνοι για όλα αυτά, να προτείνουν και λύσεις που στο τέλος θα εμπλέξουν και τους ίδιους και σαν αποτέλεσμα δεν γίνεται τίποτα.
Από την άλλη μια ερώτηση που πάντα μπαίνει μετά από τέτοια γεγονότα στην Ευρώπη και αναμένεται από την εξουσία να απαντήσει, είναι το «τι θα κάνει για να μην επαναληφθεί» που εμείς φυσικά δεν ρωτούμε ποτέ.
Το 2004 τα Ηνωμένα Έθνη κυκλοφόρησαν τον οδηγό μέτρων κατά της διαφθοράς με πολύ καλές εισηγήσεις τις οποίες εύκολα μπορούμε να υιοθετήσουμε. Μερικά από αυτά τα μέτρα είναι:
- Η δημιουργία ενός σώματος καταπολέμησης της διαφθοράς το οποίο θα εκπαιδεύει, επιβλέπει και εφαρμόζει τα μέτρα κατά της διαφθοράς.
- Διαφάνεια στις χρηματοδοτήσεις προεκλογικών εκστρατειών και κομμάτων.
- Οι πράξεις διαφθοράς όπως η δωροδοκία, ο επηρεασμός της διαδικασία λήψης απόφασης, ο εκβιασμός, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, η εύνοια, ο νεποτισμός και πολλά άλλα να είναι ποινικά αδικήματα με αντίστοιχες τιμωρίες.
- Να υπάρχει διαδικασία για ανάκτηση από το κράτος χρημάτων ή/και περιουσίας. Φυσικά για την ανάκτηση περιουσίας από το εξωτερικό χρειάζεται να υπάρχει συμφωνία συνεργασίας μεταξύ κρατών.
- Να υπάρχει διαδικασία με την οποία να μπορεί κάποιος να κάνει καταγγελία για διαφθορά το οποίο να περιλαμβάνει πρόνοιες για προστασία αυτού που καταγγέλλεται (γιατί μπορεί να είναι κακόβουλη η καταγγελία), προστασία αυτού που κάνει την καταγγελία από αντίποινα τώρα και μετά. Η διαδικασία αυτή υπάρχει σε όλα τα προοδευμένα κράτη του κόσμου αλλά και σε όλες τις μεγάλες εταιρείες και είναι γνωστή σανWhistleblowing.
- Ειδικά εκπαιδευμένη ομάδα διερεύνησης οικονομικού εγκλήματος που να δέχεται καταγγελίες, να τις διερευνά και να μεταφέρει πληροφόρηση στις αρμόδιες ερευνητικές αρχές για διερεύνηση πιθανών αδικημάτων.
Τα πιο πάνω αποτελούν μέρος των προτάσεων του ΟΗΕ, πρόσφατα όμως ολοκληρώθηκε και το πρότυπο ISO37001 για τη διαχείριση συστήματος ενάντια στις δωροδοκίες. Το πρότυπο αυτό είναι σχεδιασμένο για να βοηθά εταιρείες να εφαρμόζουν μέτρα που να τις προστατεύουν, την εισαγωγή κουλτούρας ηθικής και ειλικρίνειας και με φανερά πλεονέκτημα αυξημένης εμπιστοσύνης των μετόχων.
Πέραν από τα πιο πάνω, υπάρχει και μια σειρά άλλων μέτρων που μπορούν να παρθούν για να μειωθεί ο αριθμός των διεφθαρμένων πολιτικών, υπαλλήλων και εταιρειών.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η πληροφόρηση του κοινού πάνω σε όλα τα θέματα που τον ενδιαφέρουν και το δικαίωμα του να βλέπει αρχεία και πληροφορίες των δημοσίων αρχών. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θα μπορούσαμε π.χ. να βλέπαμε με ποια δικαιολογία καταλήγουν συμβόλαια σε ορισμένους ή γιατί εγκρίθηκαν επεκτάσεις συμβολαίων και οι πληρωμές που γίνονται.
Ένα άλλο θέμα είναι η διαφάνεια στη διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσω δημόσιων διαβουλεύσεων με σωστά πρακτικά που αντανακλούν τις απόψεις που εκφράστηκαν από όλες τις πλευρές.
Δεν είναι δύσκολο να βρει πετυχημένες πρακτικές του εξωτερικού η δυσκολία όμως είναι να υπάρξει θέληση ανάμεσα στον πολιτικό κόσμο να υιοθετήσει νέες πρακτικές που θα τον αποκόψουν από τις παραδοσιακές τους πρακτικές που μας οδήγησαν σε αυτή την τραγική κατάσταση.
Χαράλαμπος Θεοπέμπτου
Υποψήφιος Λευκωσίας
Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών
Υποψήφιος Λευκωσίας
Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών
Σχόλια