Δευτέρα, 14 Απριλίου 2014

Κύπρος και η διαχείριση της παράκτιας ζώνης

Γιατί θεωρείτε το θέμα της διαχείρισης της παραλιακής ζώνης προβληματική;
Η προστασία της παραλίας βασίζεται στον “Περί Προστασίας της Παραλίας Νόμο (ΚΕΦ.59)” ο οποίος χρονολογείται από το 1962 με μια σειρά από τροποποιήσεις που φτάνουν μέχρι το 2011. Δίνει πολύ μεγάλη εξουσία στον Έπαρχο και στις Τοπικές Αρχές χωρίς να τους υποχρεώνει να εφαρμόζουν διαδικασίες που θα προστατεύουν τη παράκτια ζώνη.

Υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία που να μας υποχρεώνει να είμαστε πιο προσεκτικοί για ένα τόσο ευαίσθητο θέμα;
Το 2011 η Ευρωπαϊκή Ένωση υπόγραψε εκ μέρους όλων των κρατών μελών την σύμβαση για την “Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης” (ΟΔΠΖ). Η σύμβαση αυτή που είναι υποχρεωτική και για την Κύπρο, καθορίζει την παράκτια ζώνη με διαφορετικό τρόπο από ότι η κυπριακή νομοθεσία. Το πιο σημαντικό σημείο όμως είναι ότι καθορίζει μια σειρά από υποχρεωτικές διαδικασίες για τη λήψη των αποφάσεων που αφορούν τα διάφορα έργα, δηλαδή γίνεται μελέτη και αποφασίζουν πολλοί και όχι δυο τρεις.

Οι διαφορές αυτές είναι πραγματικά σημαντικές;
Οι διαφορές είναι μεγάλες και θα έπρεπε εδώ και καιρό να κάνουμε σημαντικές αλλαγές στην κυπριακή νομοθεσία. Ίσως η  πιο σημαντική διαφορά είναι η διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η Σύμβαση για παράδειγμα, εξετάζει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από ένα έργο και καλεί σε Δημόσια Διαβούλευση όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη ούτως ώστε να υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική, την οικονομική, και την πολιτιστική ανάπτυξη.
Η πρακτική που εφαρμόζεται τώρα με βάση την ισχύουσα νομοθεσία δεν περιέχει καμιά ενημέρωση και βασίζεται στο εγώ αποφασίζω και εκτελώ!

Εσείς θεωρείτε ότι με τις Δημόσιες Διαβουλεύσεις θα βελτιωθεί η κατάσταση;
Οι Δημόσιες Διαβουλεύσεις στην Κύπρο είναι παρωδίες και χάσιμο χρόνου γιατί η κυβερνητική πλευρά συχνά επιλέγει ποιους θα καλέσει άρα δεν είναι πραγματικά δημόσιες, δεν αφήνει χρόνο για να εκφραστούν απόψεις και απλά αναλύει τις προτάσεις της και σχεδόν ποτέ δεν λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των προσκεκλημένων. Χρειάζεται παράλληλα να καθοριστεί με νόμο και η διαδικασία των Δημόσιων Διαβουλεύσεων.

Γιατί μετά από τρία χρόνια δεν έχουμε ακόμη κάνει τις αλλαγές;
Οι παράκτιες περιοχές αποδίδουν οικονομικό κέρδος σε πολλούς. Άρα όσοι έχουν αυτή τη στιγμή την εξουσία δύσκολα θα την παραδώσουν στην κοινωνία των πολιτών. Ενόσω δεν υπάρχει έλεγχος στη χρηματοδότηση των κομμάτων και έλεγχος της διαφθοράς δύσκολα θα αλλάξουν τα πράγματα στην Κύπρο. Εν τω μεταξύ οι καταστροφικές παρεμβάσεις συνεχίζονται, οι παραλίες καταστρέφονται, αλλάζουν φυσιογνωμία, διαβρώνονται και η θαλάσσια ζωή πεθαίνει.

[Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος στις 14/04/2014] 
Χαράλαμπος Θεοπέμπτου
Λέκτορας
Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος

Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Δευτέρα, 31 Μαρτίου 2014

Μα είδες τι έγινε;

Πριν πολλά χρόνια ταξιδεύαμε με τα παιδιά μου στα υπόγεια τραίνα του Λονδίνου όταν σε μια στάση μπήκαν στο βαγόνι 3 νεαροί ηλικίας γυμνασίου όπως και τα δικά μου παιδιά περίπου. Κρατούσαν μια μπάλα ποδοσφαίρου, συζητούσαν δυνατά και κατέβηκαν στην επόμενη στάση.
"Μα είδες τι έγινε;" με ρωτά ο μεγάλος μου, είναι στην ίδια ηλικία με μένα, κυκλοφορούν στα τραίνα και πάνε να παίξουν με τους φίλους τους! ..... Μόνοι τους!
Αυτή ακριβώς είναι ακόμη μια πλευρά της έλλειψης δημόσιων μεταφορών. Η νεολαία της Κύπρου αναγκάζεται να παρακαλεί γονείς και αδέλφια για να τους πάρει από το ένα σημείο στο άλλο.
Αυτό κρατά τη νεολαία περιορισμένη, δυσκολεύει την επικοινωνία και την κοινωνικότητα που για αυτή την ηλικία είναι από τα πιο σημαντικά θέματα γι αυτούς.
Φυσικά από πλευράς μετακίνησης, τα παιδιά μας δεν στερούνται μόνο τα λεωφορεία. Ούτε να περπατήσουν μπορούν αλλά ούτε και να ποδηλατήσουν.

Για να μπορέσουν οι δημόσιες μεταφορές να προχωρήσουν χρειάζεται αποφασιστικότητα. Κανένας δεν πρόκειται να κατεβεί από το αυτοκίνητό του και να μπει στο λεωφορείο αν δεν του δημιουργήσουμε δυσκολίες.
Χρειάζονται ειδικές λωρίδες στο δρόμο μόνο για λεωφορεία, οργανωμένο σύστημα έξυπνων στάσεων που να ενημερώνουν τους επιβάτες πότε φτάνει το λεωφορείο, μονοδρομήσεις και απαγορεύσεις. Επίσης χρειάζονται και πολεοδομικές ρυθμίσεις για τους κεντρικούς σταθμούς των λεωφορείων σε κάθε πόλη.
Τα πεζοδρόμια μας είναι χάλια, ή ανύπαρκτα και οι διασταυρώσεις ελάχιστες και πολύ μακριά η μια από την άλλη. Μπορεί να μην είναι εύκολο να διορθώσεις μια ολόκληρη πόλη αλλά τουλάχιστο ορισμένες διαδρομές από τις διάφορες γειτονιές προς τα σχολεία έπρεπε να τις κάνουμε!

Όσον αφορά τα ποδήλατα αυτή είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία για την οποία όλοι κάνουν δηλώσεις αλλά τίποτα δεν προχωρεί. Ο νόμος κάθεται στη βουλή από το 2010 αν και ακόμη και με αυτό είχαμε αρχικά προβλήματα. Να θυμίσω τις πρόνοιες του νομοσχεδίου για φυλάκιση και πρόστιμα εκατοντάδων ευρώ για ποδηλάτες που θα έβγαιναν στο πεζοδρόμιο. Και αυτά σε ένα νόμο για την προώθηση του ποδηλάτου!



Για να μπορέσουν οι δημόσιες μεταφορές να προχωρήσουν χρειάζεται αποφασιστικότητα. Κανένας δεν πρόκειται να κατεβεί από το αυτοκίνητό του και να μπει στο λεωφορείο αν δεν του δημιουργήσουμε δυσκολίες.
Χρειάζονται ειδικές λωρίδες στο δρόμο μόνο για λεωφορεία, οργανωμένο σύστημα έξυπνων στάσεων που να ενημερώνουν τους επιβάτες πότε φτάνει το λεωφορείο, μονοδρομήσεις και απαγορεύσεις. Επίσης χρειάζονται και πολεοδομικές ρυθμίσεις για τους κεντρικούς σταθμούς των λεωφορείων σε κάθε πόλη.

Φυσικά από πλευράς μετακίνησης, τα παιδιά μας δεν στερούνται μόνο τα λεωφορεία. Ούτε να περπατήσουν μπορούν αλλά ούτε και να ποδηλατήσουν.
[Φωτό:Ταχυδρόμος σε Γερμανική πόλη]
Οι στατιστικές αναφέρουν ότι ο μέσος ποδηλάτης μπορεί άνετα να κινηθεί σε μια ακτίνα 5 χιλιομέτρων και με βάση αυτό σχεδιάζουν τις υποδομές στο εξωτερικό. Απλά εντοπίζεις τα σημεία με ψηλή επισκεψιμότητα και βελτιώνεις τις υποδομές για ποδήλατα. Το 2013 ήταν σημαδιακό για τα ποδήλατα γιατί για πρώτη φορά οι πωλήσεις ποδηλάτων στην Ευρώπη ξεπέρασαν τις πωλήσεις αυτοκινήτων. Αυτό δεν είναι τυχαίο αλλά αποτέλεσμα των προσπαθειών που γίνονται για προώθηση του ποδηλάτου.

Όμως, ότι μέτρα και να πάρει μια πόλη κανένας δεν μπορεί να νιώθει ασφαλισμένος αν τα αυτοκίνητα δίπλα του τον προσπερνούν με ψηλές ταχύτητες. Στις ευρωπαϊκές πόλεις οι γωνίες στο δρόμο είναι τέτοιες που να μην μπορείς να πάρεις τη στροφή με μεγάλη ταχύτητα ή ακόμη βάζουν μια μικρή διαχωριστική λωρίδα για να υποχρεώσουν τον οδηγό να ελαττώσει ταχύτητα.
Εμείς όμως που λατρεύουμε τα αυτοκίνητα σχεδιάζουμε τα στριψίματα στο δρόμο με ανοικτές γωνίες για να μην καθυστερούν τα αυτοκίνητα και να μπορούν να στρίβουν με ταχύτητα.
Με τέτοια μυαλά φαντάζομαι πόσο εξωγήινη πρέπει να είναι για τους κύπριους πολεοδόμους η εκστρατεία που γίνεται σε όλη την Ευρώπη για όριο 30χιλιομέτρων την ώρα σε κατοικημένες περιοχές!

Σκεφτήκατε πόσο θα άλλαζε η ζωή των νέων αλλά και των υπολοίπων μας αν είχαμε αυτές τις ευκολίες και πόσο θα άλλαζαν οι πόλεις μας;
Τα πλεονεκτήματα είναι πολλά και μεταξύ αυτών ίσως το σοβαρότερο είναι η βελτίωση του επιπέδου υγείας μας λόγω της άσκησης αλλά και της μείωσης της ρύπανσης του αέρα που οφείλεται στα πολλά αυτοκίνητα που έχουμε στην Κύπρο.

Με βάση μελέτες που δημοσιεύονται όλο και πιο συχνά χάνουν τη ζωή τους πιο πολλοί από την κακή ποιότητα του αέρα παρά από αυτοκινητιστικά δυστυχήματα. Ή διαφορετικά, χάνουμε όσες ζωές χάνονται από το κάπνισμα.
Χαράλαμπος Θεοπέμπτου
HousingArea
Είσοδος δρόμου που οδηγεί σε οικιστική περιοχή στη Γερμανία. Οι δύο "κούκοι" ειναι τοποθετημένοι ουτως ώστε αν κάποιος στρίψει με μεγάλη ταχύτητα να κτυπήσει πάνω!

Δευτέρα, 10 Μαρτίου 2014

Θέσεις εργασίας: Εκπόνηση Αναλύσεων (παράμετροι ευτροφισμού)

Η διαδικασία και πάλι με προσφορές και η αναθέτουσα αρχή είναι τοΤμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Ο τίτλος του διαγωνισμού είναι "Διαγωνισμός για την Εκπόνηση Αναλύσεων (παράμετροι ευτροφισμού) σε δείγματα Επιφανειακών Νερών"

Το μενού του διαγωνισμού με τα έγγραφα και τις λεπτομέρειες είναι εδώ όπου θα βρείτε και την προκήρυξη.


Σας εύχομαι ότι καλύτερο,

Χαράλαμπος Θεοπέμπτου

Κυριακή, 9 Μαρτίου 2014

Κενή θέση λειτουργού ΜΜΕ στο Birdlife

Περιγραφή Εργασίας: Λειτουργός ΜΜΕ
Τίτλος Θέσης: Λειτουργός ΜΜΕ [πλήρους απασχόλησης, 38ώρες/βδομάδα] 
Έδρα: Το γραφείο του Πτηνολογικού Συνδέσμου στην Στράκκα, Λευκωσία 
Διάρκεια συμβολαίου: 12 μήνες
Για αναλυτική περιγραφή της θέσης, κάντε κλικ εδώ.
Παρακαλώ όσοι ενδιαφέρονται να στείλουν βιογραφικό σημείωμα και επιστολή ένδειξης ενδιαφέροντος (στα ελληνικά), στο birdlifecyprus@birdlifecyprus.org.cy

Δευτέρα, 3 Μαρτίου 2014

Το νομοθετημένο “Εγώ στραβώνω τζιαι πουλώ ..”

Όταν ένας άσχετος κοιτάξει το κυπριακό περιβαλλοντικό νομικό πλαίσιο ίσως να μείνει και εντυπωσιασμένος. Οι νομοθεσίες υπάρχουν αν και συνήθως είναι διάτρητες από μεθόδους παράκαμψης ή απλά δεν εφαρμόζονται ούτε ακόμη και από το κράτος.
Ένα άλλο φαινομενικά εντυπωσιακό μέρος όλου αυτού του σκηνικού είναι και οι ευρωπαϊκές ή διεθνείς συμβάσεις που υπογράφουμε χωρίς καν να σκοπεύουμε να τις εφαρμόσουμε.
Από τις περιβαλλοντικά χειρότερες νομοθεσίες είναι οι δύο νόμοι 140/2005 και ο 102/2005 για τις περιβαλλοντικές μελέτες.
Με απλά λόγια ο νόμος 140/2005 απαιτεί την εκτέλεση μιας μελέτης εκτίμησης επιπτώσεων στο περιβάλλον για οποιοδήποτε από τα έργα που περιέχονται σε ένα κατάλογο όπως π.χ. λατομεία, δρόμους κλπ.
Ο νόμος 102/2005 απαιτεί τη διενέργεια ς μελέτης εκτίμησης επιπτώσεων στο περιβάλλον αλλά για κάθε στρατηγική απόφαση του κράτους που επηρεάζει το περιβάλλον όπως π.χ. τοπικά σχέδια, πολιτική για αφαλατώσεις, σχεδίων αναδασμού κλπ.
Η θεωρεία φυσικά των μελετών είναι να μην προχωρήσει αν εντοπιστεί σοβαρή περιβαλλοντική ζημιά ή διαφορετικά αν δεν είναι τόσο σοβαρή η περιβαλλοντική επίπτωση πως αυτή να μειωθεί μέσω διαφόρων μέτρων που θα παρθούν. Οι όροι αυτοί θεωρητικά επισυνάπτονται στην πολεοδομική άδεια που δίνεται για να προχωρήσει το έργο.

Ο τρόπος που έχει επιλέξει η δημοκρατία να εφαρμόσει το νόμο είναι έξυπνα γραμμένος για να παρακάμπτεται εύκολα. Τα βασικά βήματα της όλης διαδικασίας είναι:
Α) Η εταιρεία που θα εκτελέσει έργο που αναφέρεται στον κατάλογο έργων στο παράρτημα του νόμου προσλαμβάνει γραφείο που του ετοιμάζει μια Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον – ΜΕΕΠ.
Β) Μαζί με την αίτηση πολεοδομικής άδειας υποβάλλεται και η μελέτη την οποία εξετάζει επιτροπή που προεδρεύετε από το Τμήμα Περιβάλλοντος το οποίο εκδίδει Γνωμάτευση.
Γ) Αν η γνωμάτευση που έχει μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα, είναι θετική θα περιλαμβάνει και περιβαλλοντικούς όρους και υποχρεώσεις οι οποίοι επισυνάπτονται, αν συμφωνεί και η Πολεοδομία στην άδεια που θα εκδοθεί.

Αυτή είναι η διαδικασία που επιλέξαμε η οποία δημιουργεί και πολλά σοβαρά προβλήματα, τρία όμως είναι τα πιο σημαντικά:

Ποιος κάνει τις μελέτες;
Η νομοθεσία καθορίζει ότι ο υπουργός έχει το δικαίωμα να εκδώσει διάταγμα με το οποίο θα καθορίζει τα προσόντα αυτού που υπογράφει τη μελέτη. Και όμως, από το 2005 μέχρι τώρα δεν έχει εκδοθεί τέτοιο διάταγμα. Αυτός είναι και ένας από τους πολλούς λόγους της κακής ποιότητας των μελετών αφού θεωρητικά όποιος θέλει μπορεί να κάνει μελέτες δημιουργώντας ακόμη ένα πρόβλημα στην επιτροπή που τις εξετάζει.
Φυσικά ούτε λόγος για επαγγελματική ευθύνη ή ποινές για παράλειψη στοιχείων, ψευδών δηλώσεων κλπ εφόσον δεν προβλέπεται από το νόμο.
Από την άλλη το ίδιο το κράτος όταν πρόσλαβε ιδιωτική εταιρεία για τη διενέργεια περιβαλλοντικής μελέτης για τα νέα τοπικά σχέδια πρόσθεσε υπάλληλο της στην ομάδα των μελετητών. Αντιδεοντολογικό μεν αλλά όχι παράνομο αλλά που αφήνει ερωτήματα.
Μόλις πρόσφατα Πολεοδομία έκδωσε νέα Δήλωση Πολιτικής για την οποία έκανε μεν περιβαλλοντική μελέτη αλλά δεν έκανε τις Δημόσιες Διαβουλεύσεις σε όλη την Κύπρο που απαιτεί η νομοθεσία σε αυτού του είδους τις πολιτικές. Γιατί όμως;

Ποιος διαλέγει το μελετητή;
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο εφόσον αφήνουμε τον ιδιώτη που θα εκτελέσει το έργο να επιλέξει μελετητή της αρεσκείας του. Είναι επομένως φυσικό ότι όλοι οι μελετητές θα γράψουν εκθέσεις που διευκολύνουν τον ιδιοκτήτη του έργου.
Αν κατά λάθος κάποιος μελετητής επιμένει να περιλάβει πράγματα που θα δυσκολέψουν τον ιδιοκτήτη ή μέτρα που θα του στοιχίσουν περισσότερο, απλά τερματίζεται η συνεργασία του και προσλαμβάνεται άλλος. Και επειδή δεν υπάρχει και κανένας ουσιαστικός έλεγχος στον μελετητή ένα δυο έξυπνα γραφεία που χειρίζονται καλά τις αδυναμίες του νόμου αναλαμβάνουν και τις πιο πολλές μελέτες σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές.

Τι γίνεται με τους όρους;
Μετά από μια διαδικασία διενέργειας περιβαλλοντικής μελέτης, η πολυμελή επιτροπή που την εξετάζει εκδίδει γνωμάτευση με τους περιβαλλοντικούς όρους του έργου.
Και η τραγωδία ολοκληρώνεται με το ότι μπορεί μεν να επισυνάπτονται οι όροι στην άδεια αλλά δεν υπάρχει απολύτως κανένας έλεγχος αν αυτοί οι όροι εφαρμόζονται ή όχι.

Η γενική αντίληψη είναι ότι το επίπεδο των περιβαλλοντικών μελετών είναι πολύ χαμηλό και κανένας δεν περιμένει έργα δήθεν να αναβληθούν ή ακόμη να προσαρμοστούν για να προστατευθεί το περιβάλλον όπως κάποτε αναφέρουν διάφοροι πολιτικοί.

Και όλα αυτά απλούστατα γιατί εδώ ισχύει το κυπριακό ρητό “εγώ στραώνω τζιαι πουλώ και εσύ άμπλεπε τζιαι γόραζε» που ίσχυε στα πανηγύρια. Μπορείς να αφήσεις πράγματα έξω, να γράψεις ψέματα, να παραλείψεις εξετάσεις και ότι άλλο θες χωρίς καμιά τιμωρία.
Όλα αυτά είναι γνωστά εδώ και χρόνια και φυσικά επειδή μας βολεύει δεν παίρνουμε διορθωτικά μέτρα μέχρι η Ευρωπαϊκή Ένωση να ανανεώσει τις Οδηγίες.


Χαράλαμπος Θεοπέμπτου
Λέκτορας,
Τμ. Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος
Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2014

Πως να υποβάλω παράπονο στην Ευρωπαική Ένωση?

Ερώτηση:
Τον τελευταίο καιρό βλέπω να παίρνονται αποφάσεις από το κράτος οι οποίες κατά την άποψη μου είναι λανθασμένες και ζημιογόνες για το περιβάλλον.
Υπάρχει τρόπος να υποβάλω παράπονο στην Ευρωπαική Ενωση?

Απάντηση:
Καταγγελία μπορεί να υποβάλει οποιοσδήποτε πολίτης της ΕΕ. 

Τρίτη, 25 Φεβρουαρίου 2014

Κενές θέσεις για Χημικούς, Βιολόγους /Μικροβιολόγους

Για όσους ενδιαφέρονται το  Γενικό Χημείο του Κράτους ζητεί προσφορές για " Aγορά υπηρεσιών επτά Χημικών και δύο Βιολόγων / Μικροβιολόγων για την εφαρμογή πιλοτικών προγραμμάτων του ΓΧΚ που αφορούν την Δημόσια Υγεία"

Επίσης το Γενικό Χημείο του Κράτους έχει βγει προσφορές και για 9 Χημικούς και δύο Βιολόγους/Μικροβιολόγους για την εφαρμογή του Προγράμματος για τον έλεγχο της ασφάλειας των τροφίμων και νερών

Καλές επιτυχίες
Χ. Θεοπέμπτου

Πέμπτη, 20 Φεβρουαρίου 2014

Η νέα δηλωση πολιτικής της πολεοδομίας

Μερικά στοιχεία για όσους τα ψάχνουν:

Ο νόμος που υποχρεώνει στη διενέργεια Στρατηγικής περιβαλλοντικής μελέτης  είναι ο Περί Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον Ορισμένων Σχέδιων και Προγράμματων - (N. 102(I) 2005)
Ο οποίος περιέχει και υποχρεωτική διαβούλευση.

Οι μελέτες μπαίνουν εδώ όπου θα δείτε να αναρτούνται και οι μελέτες για τα Τοπικά σχέδια.
Η μελέτη για το πιο πάνω θέμα χωρίς όμως να έχει γίνει Δημόσια Διαβούλευση όπως προβλέπει ο νόμος είναι εδώ

Η στρατηγική μας για την αειφόρο ανάπτυξη είναι εδώ





Ούτε μελέτη εκτίμησης των επιπτώσεων έγινε, ούτε δημόσια διαβούλευση

Facebook Share

Related Posts with Thumbnails